Het architectuurproces, BI style

“Als je alleen een hamer hebt, ziet alles eruit als een spijker” - Abraham Maslow

Is het de onvolwassenheid van het vakgebied, of toch een soort beroepsdeformatie? Hoe dan ook: het behoort tot de folklore van BI-land dat inhoudelijke discussies gemakkelijk uitdraaien op een jacht op de technisch-inhoudelijke “single version of the truth”. Voor- en tegenstanders voeren strijd over zaken als de juiste datamodelleertechniek, het aantal lagen dat je in een datawarehouse-architectuur kan, mag of moet onderkennen, de vraag of operationele systemen wel of geen BI-capabilities mogen bevatten (en of dat dan BI mag of moet heten), en ga zo maar door – vaak vanuit een impliciete gedachtengang dat er maar één goed antwoord is op iedere architectuurvraag.

Architectuurproces

Zolang het om wat vrijblijvend gediscussieer gaat, is dat niet zo erg. Maar het architectuurproces in concrete projecten ziet er helaas vaak niet veel anders uit. In mijn ervaring worden architectuurkeuzes eerder bepaald door de voorkeur en stijl van de architect in charge, dan door de specifieke eisen die de organisatie stelt aan zijn BI-omgeving. En het komt al helemaal zelden voor dat architectuurkeuzes gedurende de life cycle van het systeem gereviewd en bijgesteld worden om eventuele gewijzigde eisen te kunnen bedienen.

Goed beschouwd is dat een nogal contraproductieve manier van architectuur bedrijven. Vrijwel iedere aanpak, methode of techniek die ooit bedacht is, heeft wel ergens zijn nut en toepasbaarheid; de kunst is om te begrijpen welke aanpak je in welke omstandigheden het beste kunt volgen.

Niet-functionele eisen

Om de juiste aanpak te bepalen, moet de architect vraag en aanbod tegen elkaar afwegen: enerzijds moet hij weten welke alternatieven er voorhanden zijn en wat hun sterke en zwakke punten zijn, anderzijds moet hij weten welke eisen de omgeving stelt aan de oplossing. We hebben het dan niet alleen over functionele eisen: juist voor architectuurkeuzes zijn de niet-functionele eisen de belangrijkste driver.

Deze afweging zie ik in BI-projecten maar zelden gemaakt worden. Mindset speelt daarbij een grote rol: wie zich niet realiseert dat niet-functionele eisen voor iedere BI-omgeving verschillend kunnen zijn, zal daar geen ook energie in steken. En een one-trick-pony architect zal uit zichzelf geen vraagtekens zetten bij de toepasbaarheid van dat ene truukje (ook al moet hij zich af en toe in de raarste bochten wringen om dat truukje toch maar tegen heug en meug te kunnen blijven gebruiken).

Voor architecten met een breder repertoire kan het ontbreken van inzicht in de toepassingskarakteristieken van relevante alternatieven een probleem vormen. Over de sterke kanten van een oplossing is meestal genoeg te vinden, maar de zwakke kanten blijven nog weleens onderbelicht. (Dat is overigens niet altijd een kwestie van onwil of verkooptactiek: vaak worden de nadelen pas duidelijk nadat een oplossing eerst een paar keer in verschillende omstandigheden is toegepast).

Professionalisering

Er vallen dus nog wel een paar slagen te maken in de verdere professionalisering van het BI-architectuurproces.
Om te beginnen moeten we ons de terminologie en het gedachtegoed van niet-functionele eisen eigen maken. We hoeven dat wiel niet zelf uit te vinden, maar kunnen de kunst afkijken bij aanpalende IT-disciplines: een kwaliteitsmodel als ISO 9126, of het daarop gebaseerde Quint zou (wellicht met enige aanpassing) prima onderdeel kunnen gaan uitmaken van de BI body of knowledge.

Verder moet het boven tafel krijgen van de niet-functionele eisen een vast onderdeel van het BI-architectuurproces worden.
(Het zou evident moeten zijn dat je die – net als de functionele eisen – ophaalt bij de opdrachtgever. Dat dat kennelijk niet voor iedereen voor de hand ligt, blijkt uit een recente uitspraak van een collega-architect: “ja hoor eens, de business snapt niet eens wat een niet-functionele eis is. Dus daar moet je ze helemaal niet naar vragen. Volgens mij moet je dat gewoon zelf een beetje proberen in te schatten.” Nou... volgens mij niet.)

En natuurlijk hebben we ook meer inzicht nodig in de impact van niet-functionele eisen op BI-architecturen, en in de manier waarop de verschillende alternatieven de gestelde eisen al dan niet kunnen adresseren. Eigenlijk wil je dus bij iedere oplossing (concept, architectuurstijl, methode, techniek) een bijsluiter hebben die aangeeft wat zijn doel is, wat de bijwerkingen zijn, en wat de contra-indicaties zijn. Aan de bedenkers en toepassers van nieuwe oplossingen de uitdaging om hun ervaringen te delen met de BI-community.

Tussen de oren

Maar uiteindelijk begint het allemaal bij de mindset: bij het inzicht dat niet alles een spijker is. Hopelijk gaan steeds meer BI-architecten de voordelen inzien van een gereedschapskist die meer bevat dan alleen een hamer.

(Eerder gepubliceerd op 42 versions of the truth)

Saas BI - Lucidera

Eerder deze week het bericht over het beeindigen van de bedrijfsactiviteiten door SaasBI leverancier Lucidera. Dit bedrijf richt zich – via het Software as a Service model – op het leveren van rapportages en analytics op SalesForce. In augustus 2007 haalde het bedrijf nog 15,6 miljoen dollar op in Series B Funding.

Tegenstanders van Saas modellen hebben het vaak over data-lockin. Wat gebeurt er met je data als deze partij ophoudt te bestaan, of als er storingen zijn aan de infrastructuur. Naast de reeds langer bekende vendor lockin of source code lockin is het opslagformaat en de eenvoud van restore een belangrijk argument bij het uitrollen van een Saas oplossing. Daarom is het bedrijf Lucidera extra interessant, aangezien ze ook een database hebben ontwikkeld: LucidDB (LucidDB is the first and only open-source RDBMS purpose-built entirely for data warehousing and business intelligence. It is based on architectural cornerstones such as column-store, bitmap indexing, hash join/aggregation, and page-level multiversioning).

Deze database is als opensource database gepositioneerd, inmiddels is versie 0.9.1. beschikbaar, hierin diverse plugins voor Pentaho en Mondrian.

Inmiddels heeft een partij genaamd Good Data aangekondigd een programma te lanceren waarbij bestaande LucidEra klanten “free access” krijgen tot de analytics van Good Data. Aangezien deze aankondiging op het Twitter account van LucidEra staat, kunnen we ervan uitgaan dat deze aankondiging in samenwerking met LucidEra is gedaan.

Het is natuurlijk altijd vervelend dat innovatieve partijen het niet redden, maar met de toekomst van de database (en dus geen probleem met ontoegankelijke data) en de samenwerking met Good Data lijkt in dit geval geen sprake te zijn van welke vorm van lockin dan ook.

Links:

• Lucidera
• Good Data
• LucidDB
• Funding

Social BI deel 5: Criminal Intelligence

De afgelopen dagen was er op Twitter – maar ook in andere media - veel te lezen over het gebruik van sociale netwerken door criminelen om te achterhalen wanneer iemand op vakantie is. Op basis van de statusmeldingen op Twitter kunnen criminelen bepalen wanneer je weg bent. Daarnaast zorgen sociale fotosites (maar ook bv Funda of Marktplaats) ervoor dat vaak ook het interieur van een huis goed zichtbaar is, deze informatie gekoppeld – via de naam van de persoon – aan bijvoorbeeld informatie van de Telefoongids, voila, de slag kan geslagen worden.

Welke tools zouden deze criminelen gebruiken ? Excel, reporting tools, zou er ergens een BICC – een BI criminal center – ingericht zijn dat deze informatie verzamelt – compleet gedatamined en al, als het ware een kant en klare paklijst - en verkoopt aan criminelen ?

Ik ken deze branche niet zo goed, maar misschien zitten we er wel helemaal naast en zal blijken dat criminelen al deze  informatiebronnen naast zich neer leggen, en dat blijkt dat inbraken – zoals bij sommige andere categorieen misdrijven – vooral via de naaste kringen van het slachtoffer (bijvoorbeeld de buren waar je de sleutel in bewaring geeft) aan het rollen gaan.

Zou er ook al sprake zijn van counter intelligence door de politie en de AIVD, waarbij dezelfde databronnen gekoppeld worden, zodat de politie tijdens de surveillance met dezelfde paklijst extra ritten door deze straten kan maken.

Er zitten nog geen criminelen tussen de BI Dutch bloggers (denk ik), maar het lijkt me een erg interessante materie. Aanmeldingen zijn welkom.

Gerelateerde berichten:

• Twitter search over inbrekers
• Social BI deel 4: Obama’s Intelligence
• deel 3: Gartner voorspelt
• deel 2: het realtime web
• deel 1: datakwaliteit

Naschrift: De politie reageert:

zojuist een bericht op TV: politie Utrecht lanceert de “inbrakenkaart”, waarop dagelijks de locatie van een inbraak wordt bijgewerkt, een mooie Google Maps mashup. Inbraken worden onderverdeeld in 9 categorieen, er is een keuze “inbraken oplossen”. De gegevens worden dagelijks bijgewerkt:

Kunnen we nu gaan werken aan een koppeling van de alarmsystemen aan Google Maps, en een latency waarmee we via internet sociale controle kunnen uitoefenen op de huizen in onze buurt ?

Verslag BI-event op 11 juni

Op donderdag 11 juni organiseerden Array Publications en Database Magazine het BI-event 2009. Het congres bood een zeer gevarieerd programma waaruit blijkt dat Business Intelligence een breed vakgebied (aan het worden) is.


De ochtend begint met de Keynote van Claudia Imhoff. Aangekondigd met de wat pretentieuze titel “Moving to decision intelligence: the future of BI” geeft ze een prima overzicht van het brede speelveld van BI en presenteert een strak model. Na de plenaire start volgen er parallel sessies, in totaal zo'n 20, waarin allerlei facetten van BI aan de orde komen. Enkele voorbeelden: Hoe richt ik een BI competence center in? Wat is de invloed van internet en social networks op BI? Hoe belangrijk is en wordt open source software voor BI toepassingen? Hoe levert Google een kant en klare oplossing voor BI en content management? Hoe wordt data kwaliteit geanalyseerd? Door de hoeveelheid aan onderwerpen en de korte en over het algemeen heldere presentaties geeft het BI-event in een dag een goed overzicht van wat er speelt in het vakgebied. Wat ik mis in de “line-up” en tijdens de presentaties is het verhaal van “de gebruiker”: presentaties over branche specifieke toepassingen van BI en objectieve (?) succesverhalen van BI toepassingen. Het gevolg hiervan is dat er een uitgebreide en handige gereedschapskist wordt getoond waarvan je, je toch een beetje afvraagt wat je er allemaal mee moet. Ondanks dit is het BI-event een goed platform om op de hoogte te blijven van Business Intelligence inzichten en trends, en ook handig om bekenden tegen te komen en weer even bij te kletsten.

Google & BI

#bievent – volg het via Twitter

A.s. donderdag het BI Event in Hoevelaken. Mocht je toch niet aanwezig kunnen zijn bij dit evenement, tag je tweets of Flickr foto’s met de hashtag #bievent, en ze verschijnen in bovenstaande Twitterfountain.

BI Event, 11 juni a.s. met Rick van der Lans en Claudia Imhoff

Congres met onafhankelijke keynotes door Rick van der Lans en Claudia Imhoff 11 juni - Intres Hoevelaken.
Uw dagvoorzitter is Hans Lamboo.

Goede analyse is goud waard
Business Intelligence is niet meer weg te denken uit het bedrijfsleven. De vraag vanuit het management naar betrouwbare stuurinformatie neemt niet af, maar eerder toe. Goede analyse en een juist gebruik van de uitkomsten is in de huidige competitieve markt goud waard en kan het verschil betekenen tussen voortbestaan of failliet gaan.

Opvallende driedeling in Business Intelligence: techniek, analyse, gebruiker
De techniek ligt bij IT, de gebruiker zit in de business. Het analyseren is een vak in opkomst: de analist moet verstand hebben van veel facetten, zoals de business, de markt, de processen, data, statistiek, econometrie, en een vleugje filosofie. Zulke mensen zullen opgeleid moeten worden.

De grens tussen IT en business tekent zich inmiddels steeds duidelijker af
Het onttrekken van data uit diverse bronsystemen, het inrichten van het datawarehouse en de datamarts en het toepassen van ETL-technologie bezorgen de IT-ers handenvol werk. Het BICC heeft zijn intrede gedaan, Open Source BI tools komen op de markt, de business probeert grip op haar processen te krijgen door de toepassing van BPM en probeert in te spelen op nieuwe marktbehoeften. De business stelt dus heel andere eisen aan de BI-omgeving dan een jaar geleden.

Internationaal vermaarde keynote sprekers
Niemand minder dan de Amerikaanse Claudia Imhoff, met Bill Inmon een van de grondleggers van BI en datawarehousing, en datawarehouse-expert van eigen bodem Rick van der Lans zijn keynote spreker tijdens het BI-event. Het congres-programma biedt u maar liefst ruim 20 lezingen over de meest uiteenlopende BI-onderwerpen, verdeeld over verschillende tracks. U kunt zelf uw eigen programma samenstellen. Nuttig en vooral efficiënt. Claudia Imhoff presenteert voorafgaand aan het BI-event, op 9 en 10 juni, haar tweedaagse seminar "Op weg naar Decision Intelligence: de toekomst van Business Intelligence".

Het BI-event is bestemd voor u!
Bent u direct of indirect betrokken bij het ontwerpen en ontwikkelen van datawarehouse-databases en het opzetten van business intelligence omgevingen? Dan mag u deze dag gewoonweg niet missen.

Meld u snel aan
Op de website www.bi-event.nl vindt u alle informatie over het programma, de sprekers en de mogelijkheid tot aanmelden.Abonnees van Business Process Magazine, Database Magazine en Optimize hebben gratis toegang tot het BI-event.
Wij verwelkomen u graag bij het BI-event of bij het seminar van Claudia Imhoff!

Abonnees van Business Process Magazine, Database Magazine en Optimize hebben gratis toegang tot het BI-event.